Ιστορία της ελληνικής θεατρικής επιθεώρησης
Πανεπιστήμιο Κρήτης
Φιλολογίας
Έτος: 2015
Διδάσκων: Εμμανουήλ Σειραγάκης
Περιγραφή Μαθήματος
Το μάθημα αποτελεί βασικό βήμα για την εξοικείωση του προπτυχιακού φοιτητή με ένα ιδιαίτερο θεατρικό είδος που δεν έχει ακόμα αποτελέσει αντικείμενο ενδελεχούς επιστημονικής έρευνας σε όλη του την πορεία και την έκταση. Η ύλη του στοχεύει σε μια πρώτη αλλά ουσιαστική επαφή των φοιτητών με βασικά προβλήματα και ζητούμενα της θεατρολογικής έρευνας στην Ελλάδα. Η σύνδεση της θεωρητικής γνώσης με πρακτικούς ερευνητικούς στόχους και η κατανόηση της συνολικής εικόνας του θεατρολογικού ερευνητικού έργου στην Ελλάδα έχει στόχο να δώσει στο φοιτητή το έναυσμα για να ασχοληθεί με έναν τομέα των ανθρωπιστικών σπουδών που δεν είναι ακόμα κορεσμένος, που δεν έχει ερευνητικά εξαντληθεί και όπου υπάρχουν πολλά ακόμη να γραφούν και να γίνουν. Στόχο του μαθήματος αποτελεί η κατανόηση από την πλευρά των φοιτητών της αλληλεπίδρασης του νεοελληνικού θεάτρου με το αντίστοιχο ευρωπαϊκό και αμερικανικό μέσω του είδους της Επιθεώρησης την οποία καταχρηστικά ονομάζουμε ελληνική ή αθηναϊκή. Αντίστοιχα, η αλληλεπίδραση του θεάτρου με τη λογοτεχνία και τις υπόλοιπες τέχνες αλλά και η απεξάρτησή της από αυτές θα απασχολήσει τους φοιτητές κατά τη διάρκεια των παραδόσεων, σε συνάρτηση και με τις οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές και πολιτισμικές εξελίξεις στη χώρα και την υδρόγειο.
Video-Διαλέξεις
Διάλεξη 01: Από τις απαρχές (1890) έως τη δεκαετία του '20
Εμφάνιση του είδους στα τέλη του 19ου αιώνα. Η ισπανική Gran Via. Πρώτες ελληνικές απόπειρες: λίγο απ' όλα, έπεσε, υπαίθριοι αθήναι.
Διάλεξη 02: Η επιθεώρηση στα χέρια των συγγραφέων
Οι πρώτες ετήσιες επιθεωρήσεις: Παναθήναια, Πανόραμα, Κινηματογράφος, Παπαγάλος. Το υπερθεαματικό Ξιφίρ Φαλέρ (1916).
Διάλεξη 03: Μεσοπολεμικές επιθεωρήσεις - Η Επιθεώρηση του επιχειρηματία
Οι πολεμικές επιθεωρήσεις / η επίδραση της μικρασιατικής καταστροφής στο είδος. Δοκιμές για μια νέα ανάκαμψη. Η δεύτερη μεγάλη ακμή (1928-1936), συνοικιακές και φαντασμαγορικές επιθεωρήσεις. Ο Ανδρέας Μακέδος και η ίδρυση του εθνικού θεάτρου. Η επιθεώρηση στα χρόνια του Μεταξά.
Διάλεξη 04: Επιθεώρηση του κοινού
Πολεμικές επιθεωρήσεις - Χαμηλή ποιότητα εκτέλεσης, υψηλός δείκτης απήχησης. Εμφυλιοπολεμικές επιθεωρήσεις: Η επιθεώρηση στα χέρια της εξουσίας αλλά και της αριστεράς. Η παραβίαση του κανόνα των ίσων αποστάσεων.
Διάλεξη 05: Δεκαετία του '50
Επιθεώρηση του γυμνού και του θεάματος. Το θέατρο Ακροπόλ και ο επιχειρηματίας Βασίλης Μπουρνέλης. Η καθιέρωση του γυμνόστηθου μπαλέτου.
Διάλεξη 06: Δεκαετία του '60 - Επιθεώρηση των ηθοποιών
Προπολεμικοί και μεταπολεμικοί αστέρες στο σανίδι της επιθεώρησης: μια ιδιόρρυθμη συνύπαρξη.
Διάλεξη 07: Επιθεώρηση των συνθετών και των συνταγματαρχών
Η προσπάθεια του Μίκη Θεοδωράκη (Όμορφη Πόλη) και του Μάνου Χατζιδάκι (Οδός Ονείρων) να ανανεώσουν την επιθεώρηση (1962-63). Τα χρόνια της δικτατορίας (1967-73).
Διάλεξη 08: Επιθεώρηση και των αμφισβητιών (1973-1980)
Από τα χρόνια της δικτατορίας στη μεταπολιτευτική επιθεώρηση. Ανατρεπτικές προσπάθειες ανανέωσης, ελεύθερο θέατρο.
Διάλεξη 09: Οι επίγονοι (1980-1997): επιθεώρηση και μετεπιθεώρηση
Χάρρυ Κλυν, θεσσαλικό θέατρο. Η μετεπιθεώρηση του Λάκη Λαζόπουλου.
Διάλεξη 10: Επιθεώρηση και Αριστοφάνης
Διάλεξη 11: Επιθεώρηση της παρακμής, της νοσταλγίας και του αδιεξόδου
Από τη νομιμοποίηση του εθνικού θεάτρου (βίρα τις αγκυρες) στη νομιμοποίηση του Μάρκου Σεφερλή (1997-2015). Ευλαβικά και ανευλαβή, αδιέξοδα και προσοδοφόρα μνημόσυνα. Μια αναπάντεχη πρόταση από την επαρχία: Μπουντάλια (1997-2015).