Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας στη Διδακτική των Μαθηματικών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Μαθηματικών

Έτος: 2015

Διδάσκων: Δέσποινα Πόταρη

Περιγραφή Μαθήματος

Στο μάθημα αυτό γίνεται η οριοθέτηση της Διδακτικής των Μαθηματικών ως ερευνητικού πεδίου. Συζητούνται τα βασικά θέματα θεωρητικών πλαισίων και οι κυρίαρχοι προσανατολισμοί της έρευνας στο χώρο της Διδακτικής των Μαθηματικών. Αναπτύσσονται γενικά θέματα μεθοδολογίας έρευνας όπως αυτά που αφορούν σε: α) ερευνητικές προσεγγίσεις, β) κατασκευή ερευνητικών εργαλείων, γ) δειγματοληψία και δ) σχήματα ποσοτικής και ποιοτικής ανάλυσης δεδομένων. Ακόμα, παρουσιάζονται οι κύριες ερευνητικές περιοχές, η αντίστοιχη θεματολογία και μεθοδολογία τους. Τέλος, οι φοιτητές καλούνται να συγγράψουν μία Επιστημονική Εργασία για την οποία έχει προηγηθεί: α) μελέτη άρθρων και συζήτηση ερωτημάτων επί αυτών στην κατεύθυνση που έχει αναπτυχθεί στα αντίστοιχα μαθήματα, β) κατασκευή ενός ερευνητικού εργαλείου μικρής κλίμακας, δοκιμή και αξιολόγησή του, γ) μελέτη σχετικών άρθρων, σχεδιασμός και οργάνωση μιας έρευνας, συλλογή και ανάλυση δεδομένων.

Video-Διαλέξεις

Διάλεξη 01: Εισαγωγή (2015-02-20)

Λίγα λόγια για το μάθημα.

Διάλεξη 02: Η εκπαιδευτική έρευνα (2015-02-20)

Εισαγωγικά, σημασία της έρευνας στην εκπαίδευση, αντικείμενα έρευνας, παραδείγματα θεμάτων προς έρευνα, ανακεφαλαίωση, αρχές σχεδιασμού και διεξαγωγής μίας έρευνας, μοντέλα συνεργασίας εκπαιδευτικού – ερευνητή.

Διάλεξη 03: Παρουσίαση εργασίας φοιτητή (2015-02-27)

"Purposes and Methods of Research in Mathematics Education", Alan H. Schoenfeld.

Διάλεξη 04: Απαιτήσεις για δημοσίευση σε διεθνές περιοδικό του χώρου (2015-03-06)

Στόχοι, θέματα, ποιότητα. Περιοδικά στο χώρο της Διδακτικής των Μαθηματικών. Παρουσίαση εργασίας φοιτητή: "Beyond face value: Assessing research in Mathematics Education", J. Kilpatrick.

Διάλεξη 05: Παρουσίαση εργασίας φοιτητή (2015-03-06)

"How do theories influence the research on teaching and learning limits of functions?", C. Bergsten.

Διάλεξη 06: Συζήτηση άρθρου (2015-03-06)

Άρθρο: "Universal and existential mathematical statements - Secondary school teachers' responses", R.Barkai, T.Dreyfus, D.Tirosh and P.Tsamir.

Διάλεξη 07: Κριτήρια έρευνας (2015-03-13)

Ο ρόλος των επιστημολογικών επιλογών των ερευνητών.

Διάλεξη 08: Ποιότητα έρευνας στη διδακτική των μαθηματικών (2015-03-13)

Επιστημολογικές διαφορές και δυναμική διάσταση της ποιότητας της έρευνας στη ΔΜ. Θέματα ποιότητας της έρευνας. Ο ρόλος των θεωριών στην έρευνα και την πρακτική. Παράδειγμα της μεθοδολογικού μέρους ενός άρθρου: ανάλυση δεδομένων.

Διάλεξη 09: Παρουσίαση εργασίας φοιτητή (2015-03-13)

"Introducing the concept of convergence of a sequence in secondary school", M.Przenioslo.

Διάλεξη 10: Ερευνητικές μέθοδοι (2015-03-20)

Τι συνιστά έρευνα, μέθοδοι και μεθοδολογία έρευνας, εναλλακτικές ερευνητικές προσεγγίσεις, χαρακτηριστικά ενός καλού ερευνητικού προβλήματος. Ποσοτικές μέθοδοι έρευνας: Μέθοδος - Κύρια ερωτήματα, μελέτη περίπτωσης, έρευνα δράση, εθνογραφική

Διάλεξη 11: Παρουσίαση εργασίας φοιτητή (2015-03-27)

"Doing Case Study Research: A Practical Guide for Beginning Researchers, Chapter 5: Selecting a design", D.R.Hancock, B.Algozzine. (Selecting a design)

Διάλεξη 12: Παρουσίαση εργασιών φοιτητών (2015-03-27)

"Natural language as a tool for analyzing the proving process: the case of plane geometry proof", E.Robotti. "Are Different Students Expected to Learn Norms Differently in the Mathematics Classroom?", N.Planas and N.Gorgorió.

Διάλεξη 13: Γνώση - μάθηση - διδασκαλία μέσα από 3 θεωρητικά πλαίσια (2015-03-27)

Συμπεριφορισμός, κονστρουκτιβισμός/ δομισμός, κοινωνικοπολιτσμικές θεωρίες.

Διάλεξη 14: Παρουσίαση εργασίας φοιτητή (2015-04-03)

"Doing Case Study Research: A Practical Guide for Beginning Researchers, Chapter 6: Gathering Information from Interviews", D.R.Hancock, B.Algozzine. "Doing Case Study Research: A Practical Guide for Beginning Researchers, Chapter 10: Reporting Findings", D.R.Hancock, B.Algozzine. "Are Different Students Expected to Learn Norms Differently in the Mathematics Classroom?", N.Planas and N.Gorgorió.

Διάλεξη 15: Παρουσίαση εργασίας φοιτητή (2015-04-24)

"Action Research and Mathematics Teacher Education", K.Krainer.

Διάλεξη 16: Θεωρητικές προσεγγίσεις και ερωτήματα στο πεδίο (2015-04-24)

Τα 3 θεωρητικά πλαίσια (ανακεφαλαίωση), παραδείγματα.

Διάλεξη 17: Ερευνητικά εργαλεία (2015-04-03)

Σχεδιασμός ερωτηματολογίου, περιεχόμενο παρατήρησης, μέθοδος καταγραφής, παρατηρητής, συνέντευξη, δεξιότητες, ερωτήσεις συνεντεύξεων. Παρουσιάσεις εργασιών φοιτητών.

Διάλεξη 18: Μελέτη διδασκαλίας των μαθηματικών μέσα από τη συνεργασία ερευνητή – εκπαιδευτικού (2015-04-24)

Διάλεξη 19: Αναζήτηση των αντιλήψεων των μαθητών στα μαθηματικά (2015-05-08)

Ριζοσπαστικός εποικοδομισμός, ριζοσπαστική επιστημολογία, θεωρία των σχημάτων, συνεισφορά του ριζοσπαστικού εποικοδομισμού. Περιορισμοί της θεώρησης του εποικοδομισμού, κοινωνικό-πολιτισμική οπτική (η θεωρία του Vygotsky), συνεισφορά και περιορισμοί της θεωρίας του Vygotsky. Έννοια, αντιλήψεις, κατηγορίες, πλαίσια. Η μέθοδος του πειράματος σχεδιασμού (Design Experiment).Η εφαρμογή του πειράματος, ανάλυση των δεδομένων (retrospective), η σχεσιακή όψη. Παρουσιάσεις εργασιών φοιτητών. Ανάλυση περιεχομένου, βασικές ιδέες της ανάλυσης περιεχομένου.

Διάλεξη 20: Παρουσίαση εργασίας φοιτητή (2015-05-15)

"Analysis through microscopic examination of data, Basics of Qualitative Research Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory", J.Corbin, A.Strauss.

Διάλεξη 21: Παρουσίαση εργασίας φοιτητή (2015-05-15)

Ερευνητικό ερώτημα και ανάλυση σε άξονες, "Graphic Linear equations" (timss video study).

Διάλεξη 22: Παρουσίαση εργασιών φοιτητών (2015-05-15)

"Finding the value of an angle" (timss video study).

Διάλεξη 23: Παραδείγματα Κριτικών (2015-05-15)

Διάλεξη 24: Αφηγηματικές ερευνητικές προσεγγίσεις (2015-05-22)

Τι είναι, πως τις χρησιμοποιούμε.Πως αναπτύχθηκε, τύποι σχεδιασμού - ερωτήσεις. Κρίσημα χαρακτηριστικά σχεδιασμού: ατομικές εμπειρίες, συλλογή προσωπικών ιστοριών, πλαίσιο, συνεργασία.

Διάλεξη 25: Συγγραφή μίας εργασίας (2015-05-29)

Έλεγχος του περιεχομένου της έρευνας, μέρη μίας εργασίας.