Ανάπτυξη της υπαίθρου και πολιτικές
Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Γεωγραφίας
Έτος: 2014
Διδάσκων: Κίζος Αθανάσιος
Περιγραφή Μαθήματος
Εισαγωγή στην θεωρία και στην πολιτική πρακτική της ανάπτυξης της υπαίθρου στις Δυτικές κοινωνίες, με έμφαση στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και την Ελλάδα. Ορισμοί εννοιών υπαίθρου, σύγχρονες εξελίξεις και γεωγραφίες της υπαίθρου (κατανάλωσης, περιβαλλοντικές, ‘νοσταλγίας’, πολύ-λειτουργικότητας κτλ.), περιεχόμενο της έννοιας της βιώσιμης ανάπτυξης της υπαίθρου και τυπολογία των πρακτικών της ανάπτυξης της υπαίθρου στην Ευρώπη και στην Ελλάδα (αγρο-περιβαλλοντικές πρακτικές, συντήρηση τοπίου, προϊόντα ποιότητας, προϊόντα ονομασίας προέλευσης, πολύ-απασχόληση, τουρισμός υπαίθρου, παροχή υπηρεσιών στην ύπαιθρο, απ’ ευθείας εμπορία προϊόντων, αγροβιοτεχνία, κτλ.). Παρουσίαση της εξέλιξης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) και των πολιτικών ανάπτυξης της υπαίθρου που περιλαμβάνονται σε αυτή, πρακτικές εφαρμογής και αξιολόγησης εφαρμογής τους, με αναφορά στην Ελληνική και Ευρωπαϊκή εμπειρία. Εκτίμηση μελλοντικής κατεύθυνσης πολιτικών ανάπτυξης της υπαίθρου και τοπικών αναπτυξιακών πρωτοβουλιών.
Video-Διαλέξεις
Διάλεξη 01: Από τις πρακτικές στις πολιτικές
Στην ενότητα αυτή εξετάζεται το πέρασμα από τις διαρθρωτικές πολιτικές στις πολιτικές ανάπτυξης της υπάιθρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Διάλεξη 02: Εισαγωγή
Σκοποί της ενότητας αυτής είναι μια πρώτη εισαγωγή στο μάθημα και η παρουσίαση του περιεχομένου και της προβληματικής του μαθήματος.
Διάλεξη 03: Γεωγραφίες πολύ-λειτουργικότητας αγροτικής παραγωγής και αγροτικών νοικοκυριών
Η ενότητα αυτή διαπραγματεύεται τις γεωγραφίες πολύ-λειτουργικότητας αγροτικής παραγωγής και αγροτικών νοικοκυριών και εξετάζονται η διαφοροποίησή, η εμβάθυνση και η διεύρυνσή τους.
Διάλεξη 04: Η «μεταπαραγωγική» ύπαιθρος
Στην ενότητα αυτή πραγματοποιείται εισαγωγή στις γεωγραφίες της υπαίθρου και της ανάπτυξης της υπαίθρου σήμερα: κατανάλωση, περιβάλλον, γεωγραφίες ‘νοσταλγίας’ και συμβολικών κοινοτήτων, γεωγραφίες πολύ-λειτουργικότητας
Διάλεξη 05: Οι πολιτικές ανάπτυξης της υπαίθρου στην ΕΕ
Στην ενότητα αυτή εξετάζονται οι πολιτικές ανάπτυξης της υπαίθρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση σήμερα, ως προς το περιεχόμενο (μέρος I) και την εφαρμογή τους (μέρος II). Στη συνέχεια αποτιμάται η εφαρμογή των πολιτικών αυτών και μελετώνται οι μελλοντικές προοπτικές τους στην Ευρωπαϊκή ένωση.
Διάλεξη 06: Παγκοσμιοποίηση της παραγωγής και κατανάλωσης τροφίμων
Η ενότητα αυτή εστιάζεται στην παρουσίαση της παγκοσμιοποίησης της παραγωγής και κατανάλωσης τροφίμων. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται τα δίκτυα διανομής προϊόντων, οι εκτεταμένες και σύντομες αλυσίδες διακίνησης και το ζήτημα της παγκοσμιοποίησης.
Διάλεξη 07: Πρακτικές ανάπτυξης υπαίθρου
Στην ενότητα αυτή εξετάζονται οι πρακτικές ανάπτυξης της υπάιθρου. Πιο συγκεκριμένα παρουσιάζεται η απ’ ευθείας εμπορία τροφίμων και προστιθέμενη αξία με τη βοήθεια αλυσίδεων διακίνησης προϊόντων και αναλύεται πώς αυτό συμβάλλει στην τοπική ανάπτυξη.
Διάλεξη 08: Πρακτικές ανάπτυξης υπαίθρου I
Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται ο αγροτουρισμός, ο τουρισμός υπάιθρου, η διατήρηση τοπίου και η προστασία του περιβάλλοντος.
Διάλεξη 09: Πρακτικές ανάπτυξης υπαίθρου II
Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται το ανθρώπινο δυναμικό, η αγροτική παραγωγή και η τοπική ανάπτυξη.
Διάλεξη 10: Πρακτικές ανάπτυξης υπαίθρου και γεωγραφίες ποιότητας
Στην ενότητα αυτή παρατίθενται οι αντιλήψεις και οι ορισμοί όσον αφορά τις πρακτικές ανάπτυξης υπαίθρου και τις Γεωγραφίες Ποιότητας.
Διάλεξη 11: Το μέλλον της ελληνικής υπαίθρο
Η θεματική αυτή ενότητα εστιάζεται στο μέλλον της ελληνικής υπαίθρου.
Διάλεξη 12: Ύπαιθρος και αγροτικός χώρος
Στόχος της θεματικής αυτής ενότητας είναι η παρουσίαση της υπαίθρου και του αγροτικού χώρου. Επίσης αναλύεται η σχέση του αγροτικού χώρου με την ύπαιθρο και την ανάπτυξή της. Τέλος παρουσιάζεται το "πέρασμα" από την εξωγενή στην ενδογενή και βιώσιμη ανάπτυξη της υπαίθρου.